Kościół św. Stanisława Kostki

Kościół św. Stanisława Kostki – to dawna cerkiew unicka pw. św. Mikołaja. Pierwsza cerkiew istniała na tym miejscu przed 1630 r. W 1731 r. wzmiankowana jako drewniana. Obecną wzniesiono w latach 1795-1828 wg projektu architekta Losy de Losenau. Przed 1875 r. oddana wspólnocie prawosławnej. Remontowana w 1910 r. Rekoncyliowany jako kościół katolicki obrządku łacińskiego w 1918 r. Początkowo funkcjonował jako kościół rektoralny, później filialny parafii św. Mikołaja, a od 2001 r. kościół parafialny oo. Bernardynów oraz Sanktuarium Matki Bożej Sokalskiej (od 2002 r.).

Kościół położony na cyplu płaskowzgórza, opadającego od północy stromą skarpą ku dolinie rzeki Huczwy. Fronton zwrócony na południe. Otoczony starodrzewem. Gruntownie odnowiony w roku 1953. Obecnie utrzymany w stylu barokowo-klasycystycznym. W roku 1780 dobudowano od wschodu dzwonnicę. W roku 1888 przerobiono ją na kaplicę łącząc jej wnętrze z prezbiterium kościoła niewielką kruchtą. Od południowego-zachodu wolnostojąca wieża, a przy niej pamiątkowe krzyże. W południowo-wschodnim narożu działki parterowy budynek klasztoru.

Kościół murowany, tynkowany. Bryła mocno rozczłonkowana. Korpus nawowy obszerniejszy od półkoliście zamkniętego prezbiterium, poprzedzony kruchtą. Ściany wsparte wydatnymi skarpami (1910 r.). Prezbiterium od zachodu wyposażone w prostokątną zakrystię. Od wschodu piętrowa kaplica z parterową absydą od północy. Dachy dwuspadowe z trójkątnymi szczytami. Nad zakrystią pulpitowy, na absydach prezbiterium i kaplicy stożkowe. Więźba dachowa drewniana, krokwiowa z wieszarami, pokryta blachą ocynkowaną. Nad prezbiterium skromna sygnaturka z 1953 r.

Kościół na pocz. XX w.

Dwukondygnacyjną fasadę poprzedza parterowa kruchta prostokątna z otworami drzwiowymi w każdej ścianie. Ściany rozczłonkowane parami pilastrów, na nich wydatny gzyms, powyżej trójkątny szczyt. Wejście główne ujęte w wyprofilowane w zaprawie murarskiej obramienie portalowe w formie arkady. Analogicznie opracowane ściany boczne kruchty. Ponad dachem kruchty pojedyncze pilastry dźwigające gzyms wieńczący. Pomiędzy pilastrami, na osi fasady okno zamknięte półkoliście. W centrum trójkątnego szczytu płytka nisza. Boczne ściany nawy oskarpowane. Pomiędzy skarpami półkoliste okna w profilowanych obramieniach. Gzyms wieńczący analogiczny do frontowego. Fasada kaplicy trójdzielna, ujęta w narożach pilastrami podwojonymi w kondygnacji środkowej. W przyziemiu półkoliście zamknięte wejście w listwowym obramieniu o ściętych narożach. Na osi górnej kondygnacji okno zamknięte łukiem odcinkowym w listwowym obramieniu o identycznym wykroju. Na osi trójkątnego szczytu nisza z malowanym wizerunkiem Maryi.

Wnętrze kościoła typu halowego, jednoprzestrzenne, trójprzęsłowe. Nawa prostokątna, prezbiterium wydzielone łukiem tęczowym, węższe i niższe od nawy, zamknięte półkoliście. Ściany rozczłonkowane pilastrami podtrzymującymi wydatny gzyms, w nawie między pilastrami wnęki zamknięte łukiem koszowym. Sklepienia kolebkowo-krzyżowe na gurtach. Chór muzyczny murowany, trójdzielny, wsparty na arkadowych filarach. W niszach nawy i ścianach prezbiterium polichromie ze scenami z życia Chrystusa. Wiele elementów dekoracyjnych roślinnych i geometrycznych. Okna typu witrażowego z kolorowymi szybkami. Dwoje drzwi ze starymi okuciami. W wyposażeniu trzy ołtarze drewniane typu architektonicznego dziewiętnastowieczne, ołtarz „soborowy”, ambonka, konfesjonały i ławy.

Ołtarz główny kolumnowy, neoklasycystyczny, drewniany ze złoconym detalem snycerskim przeniesiony do kościoła po 1922 r. Głęboka nisza retabulum flankowana parami kolumn dźwigających belkowanie gierowanego gzymsu. Nad kolumnami pary stylizowanych wazonów. Na antepedium i skrzyniach podstawy olistwowane płyciny prostokątne z motywem wieńca. W niszy ołtarzowej cudowny obraz Matki Bożej Pocieszenia Sokalskiej. Między kolumnami w centralnym miejscu tabernakulum, a na mim złocona płaskorzeźba z motywem Pelikana. Całość nastawy kulisowo wysunięta równolegle do lica półkolistej ściany absydy. Za kolumnadą przejście. Dwa ołtarze boczne ustawione symetrycznie przy ścianach pod łukiem tęczowym. Neobarokowe, drewniane, z elementami złoconej snycerki. Prostokątne pola obrazowe flankowane pojedynczymi kolumnami, gzyms rozczłonkowany, fantazyjnie gięty, zwieńczenie zakończone łukiem wklęsło-wypukłym. Antepedia wyposażone w złocone emblematy. Nad obrazami hierogramy Jezusa i Maryi. W partiach zwieńczeń złocone glorie. W świątyni znajdują się również: ikona Matki Bożej z Dzieciątkiem, wczesnobarokowa z XVI w. w sukience z blachy z XVIII w.; Ikona św. Mikołaja z XVII w. (ze szkoły lwowskiej (?)); Chrystus przy słupie (barokowo-ludowy) z I poł. XIX w.; obraz św. Stanisława Kostki z I poł. XIX w.
Wnętrze świątyni zostało odnowione przed intronizacją obrazu Matki Bożej Sokalskiej w 2002 r.

Powrót do strony głównej

SANKTUARIUM MATKI BOŻEJ SOKALSKIEJ - KLASZTOR OO. BERNARDYNÓW W HRUBIESZOWIE
ul. Plac Staszica 6, 22-500 Hrubieszów, tel. 084 696 2393